Redispatch
Redispatch is het proces waarmee netbeheerders flexibel vermogen inzetten om een congestiesituatie die vandaag wordt verwacht (intraday) op te lossen. Door de sterke groei van wind- en zonne-energie wordt inmiddels ongeveer de helft van onze elektriciteit decentraal opgewekt. Dat maakt het net duurzamer én complexer. Op sommige plekken raakt het tijdelijk vol. Redispatch verschuift dan productie of verbruik, precies waar en wanneer dat nodig is. Binnen congestiemanagement worden marktpartijen via de elektriciteitsmarkt gestimuleerd om hieraan bij te dragen.
Hoe werkt redispatch via GOPACS?
Verwacht een netbeheerder congestie? Dan stuurt hij via GOPACS een marktbericht naar geregistreerde CSP’s (via API of e-mail).
CSP’s met flexibel vermogen:
- binnen het congestiegebied plaatsen een buy- of sell-order.
- buiten het congestiegebied plaatsen een tegengestelde order (tegenbieding).
Het GOPACS-algoritme zoekt vervolgens over aangesloten handelsplatformen naar de meest kostenefficiënte combinatie van buy- en sell-orders.
Is er een passende match? Dan worden beide orders uitgevoerd.
Is er onvoldoende of geen geschikte flexibiliteit beschikbaar? Dan zoekt de netbeheerder een oplossing buiten redispatch.
Wordt jouw order geselecteerd, dan ben je verplicht je vermogen daadwerkelijk aan te passen door je verbruik of opwek tijdelijk op- of af te schalen.
Wat wordt wanneer gevraagd?
|
Opwekcongestie |
Verbruikscongestie |
| Situatie |
Teveel stroom in het congestiegebied |
Te weinig stroom in het congestiegebied |
| Gevolg |
Meer stroom moet het gebied uit dan veilig kan |
Meer stroom moet het gebied in dan veilig kan |
| Wens |
Minder opwekken, of meer verbruiken |
Minder verbruiken, of meer opwekken |
Binnen
congestiegebied |
Buy-orders |
Sell-orders |
Buiten
congestiegebied |
Sell-orders |
Buy-orders |
Hoe verdien je met redispatch?
Zowel kopende als verkopende partijen bepalen zelf hun biedprijs.
- Buy-orders liggen doorgaans onder de reguliere intradayprijs.
• Sell-orders liggen doorgaans boven de reguliere intradayprijs.
Het verschil daartussen is de spread. Het GOPACS-algoritme selecteert de combinatie die het congestieprobleem oplost tegen de laagste maatschappelijke kosten. De bijbehorende spread wordt vergoed door de netbeheerder. Zo ontstaat er waarde uit flexibiliteit.
Hoe kun je meedoen?
Je hebt geen apart contract met je netbeheerder nodig.
Wel moet je:
• zelf CSP zijn, of
• je flexibel vermogen laten beheren door een CSP.
Je ontvangt geen stand-byvergoeding. Je verdient alleen als jouw flexibiliteit daadwerkelijk wordt ingezet.
Redispatch is interessant voor partijen die actief kunnen sturen op verbruik of opwek, zoals:
- koel- en vrieshuizen
• batterijen en energieopslag
• wind- en zonneparken
• tuinbouwbedrijven met WKK
Zij benutten hun transportcapaciteit slimmer, creëren een extra inkomstenstroom en dragen bij aan het verminderen van netcongestie.
Waarom redispatch via GOPACS?
Redispatch maakt het bestaande net slimmer en efficiënter inzetbaar. Het:
- creëert waarde uit onbenutte flexibiliteit
• voorkomt overbelasting
• versnelt de integratie van duurzame energie
Zo houden we het elektriciteitsnet stabiel en bouwen we samen aan een toekomstbestendig energiesysteem.
Meedoen? Dat kan via een CSP. Of door er zelf één te worden. Lees hier meer over de mogelijkheden van redispatch.
Redispatch FAQ
– Algemeen
Wat is redispatch precies?+
Redispatch is een vorm van congestiemanagement waarbij netbeheerders marktpartijen vragen om hun elektriciteitsproductie of -verbruik tijdelijk aan te passen. Dit gebeurt wanneer op korte termijn (intraday) een congestiesituatie ontstaat of wordt verwacht.
Waarom is redispatch nodig?+
Door de groei van duurzame opwek (zoals zon en wind) en toenemend elektriciteitsverbruik, raakt het elektriciteitsnet op sommige plekken overbelast. Redispatch helpt om deze knelpunten tijdelijk op te lossen door het net lokaal te ontlasten.
Wat is het verschil tussen redispatch en capaciteitsbeperkingscontracten (CBC’s)?+
CBC’s worden ingezet op de day-ahead markt en leggen vooraf vast hoeveel flexibel vermogen beschikbaar is. Redispatch wordt ingezet op de dag zelf (intraday) en is reactiever van aard. Beide methodes gebruiken flexibiliteit uit de markt.
Wanneer wordt redispatch ingezet?+
Wanneer de actuele situatie afwijkt van de planning en er op korte termijn (vandaag) risico op overbelasting ontstaat.
Wat is het verschil tussen redispatch op de day-ahead en intraday markt?+
Redispatch is specifiek gericht op de intraday markt. Op de day-ahead markt gebruiken netbeheerders CBC’s. Redispatch is dus een aanvullende maatregel op kortere termijn.
– Proces
Hoe werkt het proces van redispatch via GOPACS?+
Via GOPACS stuurt de netbeheerder een marktbericht uit. CSP’s plaatsen op basis daarvan buy- en sell-orders op een handelsplatform (ETP, EPEX SPOT en (binnenkort) Nord Pool). De GOPACS-software zoekt naar biedingen die samen een congestieprobleem oplossen, zonder het net uit balans te brengen.
Hoe weet ik of er een redispatch wordt gevraagd?+
Via e-mail, de API van GOPACS, de website (kaart en tekstberichten) of via je CSP. Marktberichten worden altijd duidelijk aangekondigd.
Hoe worden buy- en sell-orders gematcht?+
GOPACS zoekt automatisch naar combinaties van biedingen binnen en buiten het congestiegebied die elkaar qua volume en prijs aanvullen en het congestieprobleem oplossen.
Welke handelsplatformen worden gebruikt voor redispatch?+
GOPACS is gekoppeld aan ETPA, EPEX SPOT en binnenkort ook Nord Pool. Via deze platformen worden de orders ingelegd en uitgevoerd.
Hoe wordt de netbalans gehandhaafd bij redispatch?+
Elke buy-order in het congestiegebied wordt gekoppeld aan een even grote sell-order buiten het gebied, of omgekeerd. Zo blijft het totale net in balans.
– Deelname & Voorwaarden
Wie kan meedoen aan redispatch?+
Iedere partij met regelbaar vermogen en een aansluiting op het net. Vaak gebeurt dit via een Congestie Service Provider (CSP).
Moet ik een CSP zijn om mee te doen?+
Niet per se. Je kunt ook via een bestaande CSP deelnemen. Alleen CSP’s kunnen orders indienen op de handelsplatformen.
Kan ik als individuele grootverbruiker zelf deelnemen of heb ik een CSP nodig?+
Als je geen CSP bent, moet je samenwerken met een CSP om je flexibiliteit beschikbaar te maken voor redispatch.
Wat zijn de technische vereisten?+
Je hebt een meetbare aansluiting nodig (via EAN-code), tijdige aanlevering van meetdata, en de mogelijkheid om het flexvermogen betrouwbaar aan te sturen.
Hoe weet ik of mijn aansluiting geschikt is?+
Neem contact op met je netbeheerder of een CSP. Zij kunnen je helpen bepalen of je locatie en aansluiting in aanmerking komen.
– Vergoeding & Biedingen
Hoe wordt ik betaald voor deelname aan redispatch?+
Je ontvangt een vergoeding op basis van de prijs per MWh van je bieding als die wordt geaccepteerd. Er zijn geen vaste vergoedingen; het is marktgedreven.
Hoe bepaal ik de biedprijs in een buy- of sell-order?+
Die bepaal je zelf, afhankelijk van je kosten en de waarde van je flexibiliteit. Je kunt daarmee strategisch opereren binnen de markt.
Wat zijn de risico’s of verplichtingen als ik een bod indien?+
Als je bod wordt geaccepteerd, ben je verplicht om het afgesproken flexvermogen te leveren. Bij niet-naleving kunnen sancties gelden.
Is deelname vrijwillig of verplicht bij een biedplichtcontract?+
Bij een biedplichtcontract ben je verplicht om biedingen te doen bij marktberichten. Zonder zo’n contract is deelname vrijwillig.
– Toepassingen
Hoe werkt redispatch binnen een GDS of MLOEA?+
In principe hetzelfde, mits alle onderliggende aansluitingen via één CSP en BRP lopen. In Q2 2025 wordt ondersteuning voor meerdere CSP’s en BRP’s toegevoegd.
Kan ik ook deelnemen met een batterij of andere flexibele assets?+
Ja. Batterijen, WKK’s, koelinstallaties, laadpleinen, pompen en andere aanstuurbare assets zijn vaak zeer geschikt.
Wat gebeurt er als mijn bod wordt geselecteerd, maar ik niet kan leveren?+
Dan kun je te maken krijgen met sancties of uitsluiting van deelname. Het is belangrijk alleen biedingen te doen die je ook echt kunt waarmaken.
Hoe beïnvloedt redispatch mijn contracten met energieleveranciers of BRP’s?+
Je CSP of BRP moet op de hoogte zijn van de biedingen. Er moet goede afstemming zijn zodat het fysiek én administratief klopt.
document.addEventListener(‘DOMContentLoaded’, function () {
const questions = document.querySelectorAll(‘.faq-question’);
questions.forEach(question => {
question.addEventListener(‘click’, () => {
const answer = question.nextElementSibling;
const icon = question.querySelector(‘.toggle-icon’);
const isOpen = answer.style.display === ‘block’;
answer.style.display = isOpen ? ‘none’ : ‘block’;
icon.textContent = isOpen ? ‘+’ : ‘−’;
});
});
});
Zie alle begrippen