Maijer staat sinds 2024 als algemeen directeur aan het roer van Enova. Samen met Thomas van der Maas en een team van energiemanagers stuurt het bedrijf 24/7 installaties aan bij grootzakelijke klanten met aansluitingen boven de 1 MW. Enova vervult hierbij zowel de rol van CSP als van BSP. “We hebben daarmee alles in huis om onze klanten integraal te bedienen,” zegt Maijer. “Er was een tijd dat energieprojecten vooral door subsidie werden gedreven. Met een goed contract was de rekensom snel gemaakt. Die tijd is voorbij. De markt is grilliger. Negatieve prijzen in de zomer betekenen dat je moet betalen om te leveren. Dan heb je iemand nodig die actief stuurt.”
Enova stuurt al meer dan twintig jaar flexibiliteit aan, met wortels in de glastuinbouw waar WKK-installaties actieve sturing vereisten. “Onze klanten zijn actief in de tuinbouw en agri. Maar ook foodproducenten, koel- en vrieshuizen, industrie en zonne- en windparken behoren tot de klantenkring. Grip op energie is voor deze bedrijven cruciaal,” zegt Van der Maas. “Als energie een substantieel deel van je kostprijs is, zet een prijsstijging je concurrentiepositie direct onder druk.” Maijer vult aan: “Afhankelijk van het type bedrijf en eerdere investeringen optimaliseren we het energiemanagement. Wanneer lever je terug? Wanneer schakel je tijdelijk af? Laat je koeling op een ander moment draaien? Hoe bescherm je jezelf tegen extreme prijspieken? Wij weten precies waar bij iedere klant de flexibiliteit zit.” Die flexibiliteit is begrensd. Een vrieshuis kan niet zomaar uit. In de glastuinbouw kun je de lampen dimmen tot het punt dat het acceptabel is voor de productie. Enova kent dit punt, per klant.
“Onder onze knoppen zit evenveel flexibiliteit als bij een grote centrale,” zegt Van der Maas. “Alleen is het verdeeld over meerdere assets.” Individuele installaties van 1 tot 5 MW kunnen vaak niet zelfstandig deelnemen aan flexibiliteitsmarkten. Als aggregator bundelt Enova deze vermogens. “Prijsvorming is alles,” benadrukt Maijer. “Wat kost het om géén stroom te hebben? Dat weten wij. In extreme situaties wil een ondernemer best tijdelijk stoppen, mits de prijs dat rechtvaardigt.” Daarom gelooft hij sterk in marktmechanismen zoals GOPACS. “Dat is tenminste een systeem waarin vraag en aanbod elkaar vinden.” Volgens Maijer is congestie minder een technisch tekort dan een prijsvraagstuk. “Er is bijna altijd capaciteit. We prijzen het alleen verkeerd. Congestie is niet het probleem, de prijsvorming is dat.”
Maijer is ervan overtuigd dat wanneer prijzen dynamischer en lokaler worden, er meer flexibiliteit vrijkomt. “Bedrijven hebben verschillende processen, marges en risicoprofielen. En dus ook een verschillende waarde van flexibiliteit. Met het juiste marktmechanisme kan dat potentieel worden benut.” De sleutel ligt volgens Enova niet in bouwen voor het maximale piekmoment, maar in gedragssturing via marktprikkels.
Waar TenneT gewend is aan commerciële marktpartijen, merkt Enova dat regionale netbeheerders nog zoeken naar hun rol. “Het contact gaat de goede kant op, ze willen vooruit. Ze zien steeds beter de bedrijven achter de aansluitingen,” zegt Maijer. “Toch zouden ze nog vaker met de markt moeten samenwerken. Wij kunnen regionaal 2.000 tot 3.000 MW sturen, verspreid over het land.” Enova weet exact waar klanten zitten, welk EAN-nummer erbij hoort en welk vermogen beschikbaar is. Op de vraag wat er beter kan in congestiemanagement antwoordt hij: “We moeten landelijk én lokaal sturen. Soms moet je tijdelijk minder gebruiken. Soms kun je lokaal produceren zodat transport niet nodig is. Regionaal ligt een belangrijk deel van de oplossing. Het is jammer dat GOPACS alleen landelijk stuurt.”
“Elke beperking heeft een marktwaarde,” zegt Van der Maas. “Soms is leveren aantrekkelijk, soms juist beperken. Dat verschilt per bedrijf, per moment en zelfs per seizoen.” Hoewel congestieverzachtende contracten zoals CBC en CSC gebruikelijker worden, werken vaste prijzen volgens hem niet goed. “De waarde van flexibiliteit is dynamisch. Wat dit jaar uit kan, kan volgend jaar anders liggen. Wij werken liever met formules die meebewegen met de markt.” Daarbij spelen praktische uitdagingen een rol. Bij redispatch of intraday-biedingen moeten posities worden aangepast om onbalanskosten te vermijden. Die marktmechanismen versterken elkaar niet automatisch. “Soms zijn de onbalanskosten hoger dan wat je hebt verdiend,” legt Van der Maas uit. “En omdat je die kosten vaak pas achteraf kent, maakt dat het complex.” Om risico’s te beperken biedt Enova daarom nood- of regelvermogen aan via TenneT of laat het de intraday-biedingen op het GOPACS-platform via de energiemaatschappij lopen.
Eén ding is zeker: de markt is complexer geworden en de schaal groter, maar voor de klanten van Enova blijft de kern hetzelfde: regie nemen over energie. “Als de governance op orde is, je de markt zijn werk laat doen én daarnaast goed samenwerkt,” besluit Maijer, “kun je meer oplossen dan we nu denken.”
