De komende jaren moeten netbeheerders volop blijven bouwen aan uitbreiding en verzwaring van het net. Maar bouwen alleen is niet genoeg. Daarvoor is de druk op het elektriciteitsnet te groot en groeit de vraag naar transportcapaciteit te snel. We moeten daarom tegelijkertijd slimmer omgaan met de capaciteit die er al is. Flexibel energiegebruik speelt daarin een belangrijke rol.
Steeds meer afspraken over flexibiliteit
Netbeheerders zetten verschillende oplossingen in om het net beter te benutten. GOPACS richt zich daarbij op congestiemanagement. Netbeheerders maken afspraken met bedrijven over het tijdelijk aanpassen van hun invoeding of afname wanneer het elektriciteitsnet daarom vraagt.
Dat gebeurt onder andere via capaciteitssturingscontracten (CSC’s). Op 1 juli 2026 waren er 394 CSC’s voor invoeding actief, met in totaal 2.886 MW aan vermogen. Voor afname waren dat 375 contracten, samen goed voor 1.549 MW.
Deze contracten worden ook steeds vaker daadwerkelijk ingezet. Dat heeft concreet effect: volgens Netbeheer Nederland ontstaat door slimmer netgebruik op steeds meer plekken ruimte voor nieuwe aanvragen en aansluitingen. Tegelijkertijd blijft de vraag naar transportcapaciteit sneller groeien dan de beschikbare capaciteit.
De volgende stap voor redispatch
Ook redispatch maakt deel uit van congestiemanagement. Hiermee kunnen netbeheerders op korte termijn flexibiliteit inkopen om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen.
Tegelijkertijd zijn er nog stappen nodig om redispatch breder en effectiever in te zetten. Daar werken we vanuit GOPACS samen met netbeheerders en marktpartijen aan. Zo sluiten we na EPEX SPOT en ETPA ook Nord Pool aan en wordt het TenneT Redispatch-kanaal gekoppeld aan GOPACS.
Daarmee brengen we meer flexibel vermogen binnen bereik van GOPACS en vergroten we de mogelijkheden om beschikbare biedingen te koppelen aan de behoefte aan flexibiliteit.
Flexibiliteit steeds vanzelfsprekender maken
De cijfers uit de Stand van de Uitvoering laten zien dat de beweging is ingezet. Maar we zijn er nog niet. Hoe meer partijen hun flexibiliteit beschikbaar kunnen en willen stellen, hoe groter de mogelijkheden worden om het elektriciteitsnet slimmer te gebruiken.
Voor GOPACS is dat de richting waarin we verder willen: een energiesysteem waarin flexibel gebruik van elektriciteit steeds vanzelfsprekender wordt. Niet als vervanging voor netuitbreiding, maar als noodzakelijke aanvulling daarop. Want alleen door sneller te bouwen én slimmer te benutten, creëren we de ruimte die Nederland nodig heeft.
Bekijk hier het volledige rapport.
