Recentelijk bracht de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een rapport uit over de flexibilisering van elektriciteitsverbruik. Duidelijk wordt dat de oplossing voor netcongestie niet alleen ligt in uitbreiding van het net, maar vooral in het slimmer benutten ervan.
Recentelijk bracht de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een rapport uit over de flexibilisering van elektriciteitsverbruik. In dit rapport van februari 2026 wordt duidelijk dat de oplossing voor het groeiende netcongestieprobleem niet alleen ligt in uitbreiding van het net, maar vooral in het slimmer benutten ervan. Immers, de druk op het elektriciteitsnet neemt snel toe. De vraag naar elektriciteit groeit sterk, onder meer door de elektrificatie van industrie en mobiliteit. Tegelijkertijd zorgt de snelle opkomst van zon- en windenergie voor een grilliger aanbod. Netuitbreidingen bieden op de lange termijn verlichting, maar vergen jaren om te realiseren. Daarmee blijft structurele schaarste aan transportcapaciteit voorlopig een gegeven.
Volgens het rapport ligt een belangrijk deel van de oplossing in flexibilisering van het elektriciteitsverbruik. Dit betekent dat bedrijven en instellingen hun energiegebruik beter afstemmen op de beschikbare ruimte op het net en het moment van opwekking. Denk aan het verschuiven van verbruik naar daluren, het inzetten van energieopslag, het aanpassen van productieprocessen of samenwerking binnen energiehubs. Ook flexibele contracten met netbeheerders spelen hierin een belangrijke rol. Het doel is helder: piekbelasting verminderen en het bestaande net efficiënter benutten.
Tegelijkertijd constateert het rapport dat deze flexibiliteit in de praktijk nog onvoldoende van de grond komt. Bedrijven ervaren beperkte prikkels om hun gedrag aan te passen, hebben niet altijd inzicht in hun mogelijkheden en lopen aan tegen complexe contractvormen. Daarnaast staat de samenwerking tussen marktpartijen en netbeheerders nog in de kinderschoenen.
Om deze knelpunten te doorbreken, schetst het rapport een aantal duidelijke beleidsrichtingen. Zo wordt ingezet op variabele nettarieven die flexibiliteit stimuleren, nieuwe contractvormen die ruimte bieden voor aangepast gebruik, en betere data en transparantie. Ook wordt gepleit voor een sectorale aanpak en intensievere samenwerking, evenals een versnelling van congestiemanagement.
Met deze voorstellen onderstreept het rapport dat flexibiliteit geen tijdelijke oplossing is, maar een structureel onderdeel moet worden van het toekomstige energiesysteem.
Lees het rapport
