De druk op ons elektriciteitsnet is dagelijks voelbaar. Voor ondernemers betekent dit vaak wachten op een aansluiting, terwijl we tegelijkertijd volop verduurzamen. Maar er is goed nieuws vanuit Brussel. In een recent rapport van de Europese Commissie over lokale flexibiliteitsmarkten wordt de Nederlandse aanpak via GOPACS aangewezen als een internationaal schoolvoorbeeld.
Het rapport bevestigt wat wij bij de gezamenlijke netbeheerders al langer weten: we lossen de ‘files op het net’ niet alleen op met meer kabels, maar vooral door slimmer samen te werken. Door de krachten van landelijke en regionale netbeheerders te bundelen, maken we het voor grootzakelijke klanten en dienstverleners makkelijker dan ooit om hun flexibele vermogen te verzilveren. In dit artikel duiken we in de belangrijkste conclusies van de EU en laten we zien hoe deze visie vandaag al zorgt voor een toegankelijker en betrouwbaarder energienet.
De erkenning van de Europese Commissie onderstreept dat we in Nederland op de juiste weg zijn. Het slimmer benutten van ons elektriciteitsnet is geen toekomstmuziek, maar een gezamenlijke opgave waar we nu al de vruchten van plukken. Door via GOPACS ruimte te maken op het net, zorgen we er samen voor dat de energietransitie niet vastloopt, maar juist versnelt. Voor jou als ondernemer betekent dit niet alleen een maatschappelijke bijdrage aan een duurzaam Nederland, maar ook een concrete kans om rendement te halen uit je flexibele vermogen.
Wat zegt het rapport?
Een centrale conclusie is dat congestiemanagement niet langer een individuele taak is van een netbeheerder. Er is een strikte noodzaak voor geïntegreerde coördinatie tussen transmissiesysteembeheerders (TSO’s) en distributiesysteembeheerders (DSO’s). Dit voorkomt dat acties van de ene beheerder leiden tot nieuwe problemen (zoals overbelasting) op het netwerk van de andere beheerder.
Het rapport stelt dat lokale markten geen geïsoleerde “eilanden” moeten zijn. De meest succesvolle modellen maken gebruik van market coupling: het koppelen van lokale congestieoplossingen aan de reguliere handelsmarkten (zoals de intraday-markt). Dit verhoogt de liquiditeit en maakt het voor marktpartijen eenvoudiger om deel te nemen, omdat zij hun bestaande handelsstrategieën kunnen blijven gebruiken.
Om voldoende aanbod van flexibiliteit te krijgen, moeten de barrières voor markttoegang omlaag.
In tegenstelling tot de nationale energiemarkt, waarbij de locatie van productie of verbruik vaak minder relevant is, is bij lokale markten locatiedata essentieel. Het rapport concludeert dat marktontwerpen specifiek moeten kunnen filteren op waar een installatie zich bevindt om effectief “files op het net” op te lossen.
Het slim inzetten van flexibiliteit wordt door de EU gezien als een direct alternatief voor, of aanvulling op, fysieke netversterking. Dit leidt tot:
Het rapport wijst GOPACS aan als een cruciaal praktijkvoorbeeld (case study) van hoe de theoretische doelen van de EU in de praktijk worden gebracht. Waar veel regio’s nog worstelen met de scheiding tussen lokale en nationale markten, laat GOPACS zien dat een directe koppeling met de intraday-markt de drempel voor marktpartijen minimaliseert. Het fungeert niet als een extra marktplaats waar ondernemers apart naartoe moeten, maar als een slimme ‘laag’ bovenop de bestaande handel, waardoor flexibiliteit automatisch wordt ingezet daar waar het net het hardst nodig is.
Het rapport onderstreept dit met de volgende conclusie
“The GOPACS initiative represents a landmark in TSO-DSO coordination, demonstrating that by integrating local congestion needs directly into wholesale market processes, we can unlock flexibility at scale without fragmenting the energy landscape.”
Ben je benieuwd wat de mogelijkheden zijn voor jouw specifieke aansluiting of regio? De regionale netbeheerders staan klaar om je te helpen bij de volgende stap. Klik op jouw netbeheerder om direct naar de relevante informatie over congestiemanagement en flexibiliteit te gaan:
Check je postcode in de EAN-codeboek of kijk onder ‘Grootzakelijk‘ voor een overzicht van hoe wij jou en je netbeheerder met elkaar verbinden.
Download het rapport
EUROPEAN COMMISSION
Directorate-General for Energy Directorate C
Green Transition and Energy System Integration
Unit C3 – Internal Energy Market
Rapport: specification and design criteria for local flexibility-MJ0126015ENN
