Alternatief Transportrecht (ATR) is een contractvorm waarbij je het grootste deel van de tijd kunt beschikken over je volledige transportvermogen. In de resterende tijd is dat vermogen beperkt of flexibel inzetbaar.
Op het elektriciteitsnet betekent balans het voortdurende evenwicht tussen elektriciteitsproductie en -verbruik. Dat evenwicht is essentieel voor een stabiel en betrouwbaar net. Als productie en verbruik niet in balans zijn, ontstaan afwijkingen in frequentie en spanning, wat kan leiden tot slijtage of schade aan installaties.
Een biedplichtcontract is een overeenkomst tussen een netbeheerder en een partij met flexibel vermogen, zoals een grootverbruiker of producent. Met dit contract verplicht de deelnemer zich om bij verwachte congestie altijd een redispatch-bod te doen op de intradaymarkt. Zo kan het net tijdig worden ontlast.
Blindvermogen is de elektriciteit die op het net stroomt om magnetische velden op te bouwen in apparatuur zoals kabels, motoren en transformatoren, maar die zelf geen bruikbare energie levert.
Een buy-order is een bod waarmee een marktpartij aanbiedt om tijdelijk méér elektriciteit af te nemen of mínder elektriciteit op te wekken dan eerder gepland. Buy-orders worden ingezet binnen het redispatchproces om verwachte congestie binnen 24 uur (intraday) op te lossen.
Een capaciteitsbeperkingscontract (CBC) is een afspraak tussen een netbeheerder en een afnemer of producent van elektriciteit. De deelnemer beperkt tegen vergoeding tijdelijk zijn afname of teruglevering. Zo ontstaat er ruimte op het net op momenten dat het écht nodig is.
Een capaciteitssturingscontract (CSC) is een overeenkomst waarbij een partij flexibel vermogen beschikbaar stelt en dit op afgesproken momenten of op verzoek van de netbeheerder inzet om het elektriciteitsnet te ontlasten.
Een Congestie Service Provider (CSP) is een marktpartij die namens één of meerdere aangeslotenen flexibel vermogen inzet om netcongestie te helpen oplossen. De CSP verbindt flexibiliteit aan de markt en ontzorgt de klant volledig.
Een congestiegebied is een gebied waar het elektriciteitsnet (tijdelijk of structureel) zijn transportgrens bereikt. Er is meer vraag naar transportcapaciteit dan het net lokaal veilig kan verwerken. Deze gebieden zijn te vinden op de Capaciteitskaart van Netbeheer Nederland.
Congestiemanagement is het geheel aan maatregelen om congestiesituaties te voorkomen en op te lossen. Ontstaat er lokaal een transfortprobleem (knelpunt) doordat moet worden afgeweken van de transportplanning (e-programma)? Dan sturen netbeheerders actief bij om het net veilig en in balans te houden.
Een congestiesituatie ontstaat wanneer het elektriciteitsnet op een bepaald moment méér stroom moet vervoeren dan technisch verantwoord is. Er is dan tijdelijk onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar. Het net raakt lokaal aan zijn grens.
Een EAN-code (of EAN-nummer) de unieke identificatiecode van een aansluiting op het elektriciteitsnet. EAN staat voor European Article Number, maar in de energiewereld verwijst het naar een 18-cijferige code die elk aansluitpunt op het elektriciteitsnet uniek identificeert. In Nederland begint zo’n code meestal met 871, gevolgd door 15 cijfers.
Met effectiviteit bedoelen we binnen redispatch de mate waarin een flexbieding binnen een congestiegebied effect heeft bij het oplossen van de lokale congestie. Niet elke flexbieding heeft evenveel effect op een knelpunt. Een oplossing die in het net dicht bij het knelpunt zit, zal effectiever zijn dan een oplossing die verder weg zit.
Binnen GOPACS wordt per netelement berekend welk effect een specifieke bieding heeft op de stroomrichting en stroomhoeveelheid over dat element. Een flexbieding met een hoge effectiviteit heeft veel invloed op het verminderen van congestie, terwijl een bieding met een lage effectiviteit weinig heeft. De effectiviteit wordt vooraf bepaald via netberekeningen van de netbeheerder en vastgelegd in een effectiviteitsmatrix.
Een flexbieding is een voorstel van een Congestie Service Provider (CSP) om flexibel vermogen tijdelijk beschikbaar te stellen via redispatch op de congestiemarkt, om zo netcongestie te helpen voorkomen of oplossen. Een flexbieding volgt op een marktbericht en bevat een aantal standaard componenten.
Flexibel vermogen is de mogelijkheid om het elektriciteitsverbruik of de -productie tijdelijk aan te passen aan de behoefte van het elektriciteitsnet. Dit betekent dat een installatie op bepaalde momenten minder stroom verbruikt, meer stroom opwekt, of juist tijdelijk afschakelt. Flexibel vermogen helpt om het net in balans te houden en overbelasting, oftewel netcongestie, te voorkomen.Lees verder »
Een GDS energienet is een Gesloten Distributiesysteem. Dat is een privaat elektriciteitsnetwerk dat stroom verdeelt over meerdere afnemers binnen een duidelijk afgebakend terrein.
Op de congestiemarkt zijn handelsplatformen digitale marktplaatsen waar marktpartijen via redispatch flexibel vermogen kunnen verhandelen om bij te dragen aan het oplossen van netcongestie. Deze platforms faciliteren de handel in elektriciteit en stellen deelnemers in staat om biedingen te plaatsen voor het verhogen of verlagen van hun energieproductie of -verbruik, afhankelijk van de behoeften van het elektriciteitsnet. Op die manier kunnen ze risico’s vermijden of juist optimaal profiteren van de marktontwikkelingen.
De locatiecomponent is de specifieke geografische aanduiding van een aansluiting op het elektriciteitsnet, aangeduid met de EAN-code. Deze component is essentieel voor het identificeren van de fysieke positie waar flexibel vermogen wordt aangeboden of gevraagd.
Met een marktbericht wordt CSP’s gevraagd om op een van de aangesloten handelsplatformen een redispatch– of flexbieding te doen. Ze doen dit in de vorm van buy en sell orders, zowel in als buiten het congestiegebied.
MLOEA staat voor Meerdere Leveranciers Op Eén Aansluiting. Het is een constructie waarbij een partij elektriciteit afneemt van een andere leverancier als waar hij elektriciteit aan terug levert.
Netcongestie betekent dat er op bepaalde plekken in Nederland tijdelijk te weinig transportcapaciteit is om alle opgewekte en gevraagde elektriciteit te vervoeren.
Redispatch is het proces waarmee netbeheerders flexibel vermogen inzetten om een congestiesituatie die vandaag wordt verwacht (intraday) op te lossen. Door de sterke groei van wind- en zonne-energie wordt inmiddels ongeveer de helft van onze elektriciteit decentraal opgewekt. Dat maakt het net duurzamer én complexer. Op sommige plekken raakt het tijdelijk vol. Redispatch verschuift dan productie of verbruik, precies waar en wanneer dat nodig is. Binnen congestiemanagement worden marktpartijen via de elektriciteitsmarkt gestimuleerd om hieraan bij te dragen.Lees verder »
Een sell-order is een bod waarmee een marktpartij aanbiedt om tijdelijk mínder elektriciteit af te nemen of méér elektriciteit op te wekken dan eerder gepland. Sell-orders worden ingezet binnen het redispatchproces om verwachte congestie binnen 24 uur (intraday) op te lossen.
De spread is het prijsverschil tussen een kooporder (buy-order) en een verkooporder (sell-order) die via redispatch worden ingezet om congestie op te lossen. Dit verschil ontstaat doordat marktpartijen zelf hun biedprijs bepalen.
Een tegenbieding is de order die buiten het congestiegebied wordt geplaatst om de landelijke balans op het elektriciteitsnet te behouden. Samen lossen bieding en tegenbieding (buy en sell) een congestiesituatie op, zonder nieuwe onbalans te veroorzaken. De bieding is een onderdeel van het redispatchproces.
Transportcapaciteit is de hoeveelheid elektriciteit die via het elektriciteitsnet van de netbeheerder veilig en betrouwbaar kan worden vervoerd van en naar een aansluiting of gebied.
